Eğitim Yaklaşımları
Understanding by Design (UBD) Nedir?

Understanding by Design (UBD), eğitimciler Grant Wiggins ve Jay McTighe tarafından geliştirilmiş bir öğretim tasarımı çerçevesidir. Türkçede “Anlamak İçin Tasarım” olarak da anılır. Temel fikri basittir: Öğretmen ne yapacağını değil, çocuğun neyi anlamasını istediğini planlamaya önce başlar.
UBD’nin temel yaklaşımı
UBD, ezberlenen bilgiden çok kalıcı anlamaya odaklanır. Çocuğun öğrendiğini farklı bir durumda kullanabilmesi, açıklayabilmesi veya kendi deneyimiyle ilişkilendirebilmesi, “anlama”nın göstergesi olarak kabul edilir.
Geriye doğru tasarım
Geleneksel planlamada çoğu zaman önce etkinlik seçilir, ardından bu etkinlikten ne öğrenileceği düşünülür. UBD bu sırayı tersine çevirir ve üç aşamalı bir süreç önerir:
1. İstenen sonuçların belirlenmesi
Çocuklar bu çalışmanın sonunda neyi anlamış olmalı? Hangi büyük soruyu keşfedecekler?
2. Kanıtın belirlenmesi
Çocuğun bunu anladığını nasıl göreceğiz? Hangi davranış, söz veya ürün bize bunu gösterir?
3. Öğrenme deneyimlerinin planlanması
Ancak bu iki adımdan sonra, hedefe ulaştıracak etkinlikler seçilir.
Öğrenme hedeflerinin belirlenmesi
UBD’de hedefler genellikle “temel sorular” etrafında kurulur. Okul öncesinde bu, “Bitkiler neden büyür?” veya “Arkadaşlık nedir?” gibi çocukların merakına dokunan, tek doğru cevabı olmayan sorular olabilir.
Kanıt ve değerlendirme
Okul öncesinde değerlendirme sınav anlamına gelmez. Öğretmenin gözlem notları, çocukların çizimleri, anlatımları, oyun sırasındaki sözleri ve dosyalanan ürünler; anlamanın kanıtı olarak kullanılır.
Etkinliklerin hedeflere göre planlanması
Bir etkinlik ne kadar eğlenceli olursa olsun, belirlenen hedefe hizmet etmiyorsa UBD çerçevesinde yeniden düşünülür. Bu, eğlencenin dışlanması değil, her deneyimin bir amaca bağlanması anlamına gelir.
Okul öncesinde UBD nasıl uygulanabilir?
UBD esasen her yaş için kullanılabilen bir planlama çerçevesidir; belirli bir sınıf düzeni veya materyal seti dayatmaz. Bu nedenle oyun temelli veya proje temelli yaklaşımlarla birlikte kullanılabilir. Okul öncesinde genellikle tematik ünitelerin planlanmasında karşımıza çıkar.
Aileler okul ziyaretinde ne sorabilir?
UBD kullandığını belirten bir okulda, yaklaşımın gündelik karşılığını anlamak için şu soruları sorabilirsiniz:
- Şu anki ünitenin temel sorusu nedir?
- Çocukların bunu anladığını nasıl gözlemliyorsunuz?
- Bir ünite planı örneği görebilir miyim?
- Değerlendirme sonuçları aileyle nasıl paylaşılıyor?
İstanbul’da UBD kullanan anaokulları
Bir okulun UBD kullandığına dair bilgi, kurumun kendi beyanına dayanır; bu nedenle ziyarette yukarıdaki sorularla uygulamayı doğrudan sormanızı öneririz.
Örnek olarak, Seteney Kids Levent, eğitim yaklaşımında Understanding by Design (UBD) kullandığını belirten kurumlardan biridir. Kurum profili için: istanbulanaokullari.net – Seteney Kids Levent.
Sık sorulan sorular
UBD bir müfredat mı?
Hayır. UBD bir müfredat değil, bir planlama çerçevesidir. Okul, kendi programını bu çerçeveyi kullanarak tasarlar.
UBD Montessori ile birlikte uygulanabilir mi?
UBD planlamaya, Montessori ise ortam ve materyal kullanımına odaklandığı için bazı okullar iki yaklaşımı birlikte kullandığını belirtebilir. Uygulamanın ayrıntılarını kurumdan öğrenmek gerekir.
Kaynaklar
Okul dizini
Size uygun anaokulunu bulun
Bölge, yaş ve program tercihlerinize göre İstanbul’daki anaokullarını inceleyin.

